Mae Tyfu Caerdydd wedi agor gardd gymunedol therapiwtig newydd yng nghanol Glan yr Afon diolch i gyllid o dros £3,000 gan Gronfa Trydydd Sector Hau.

Ers ei lansio yn 2015, mae’r elusen llawr gwlad Tyfu Caerdydd wedi datblygu gerddi cymunedol Tyfu’n Dda ac yn defnyddio garddio fel adnodd therapiwtig i gefnogi iechyd a lles.

Mae gan y prosiect cymunedol ddwy ardd Tyfu’n Dda sefydledig yn Nhreganna a Threlái ac mae £3,701 o gyllid gan Gronfa Trydydd Sector Hau wedi caniatáu i’r prosiect ddatblygu ei drydedd, Tyfu’n Dda Glan yr Afon yng Nghanolfan Iechyd Glan yr Afon.

Mae Tyfu’n Dda Glan yr Afon wedi’i gydgynhyrchu gan wirfoddolwyr a’r gymuned leol dros y 10 mis diwethaf, gyda gweithdai garddio yn galluogi’r tîm i drawsnewid darn diflas o dir yn werddon werdd.

Mae Tyfu Caerdydd yn gweithio gyda 10 meddygfa ar draws Glan yr Afon, Pontcanna, Treganna, Trelái a Chaerau sy’n atgyfeirio cleifion at y prosiect i gefnogi eu hiechyd a’u lles. Gall pobl sy’n byw yn yr ardaloedd hyn, neu sydd wedi cofrestru gyda meddyg teulu yno, atgyfeirio eu hunain hefyd.

Dywedodd Isla Horton, Cyfarwyddwr a Chyd-sylfaenydd Tyfu Caerdydd: “Mae’r prosiect Tyfu’n Dda wedi bod yn hynod bwysig o ran caniatáu i bobl sydd â diddordeb cyffredin ddod at ei gilydd a chymdeithasu mewn gofod diogel, cynhwysol.

“Rydym eisiau cefnogi pobl leol yng Nglan yr Afon ac ar ein safleoedd eraill i wella eu hiechyd a’u lles a gwneud hynny trwy gael mynediad at fyd natur a chyfleoedd i dyfu bwyd ar eu stepen drws.

“Mae gan Glan yr Afon wybodaeth wych am sut i dyfu gan fod llawer o’r bobl sy’n byw yno wedi byw a ffermio ledled y byd ac mae ganddynt sgiliau a gwybodaeth anhygoel y gallant eu rhannu.”

Mae’r gerddi cymunedol yn cynnal sesiynau wythnosol ac mae gwirfoddolwyr yn cefnogi pobl o bob oedran a chefndir i wella eu lles meddyliol a helpu’r rhai sy’n wynebu arwahanu cymdeithasol.

Eglurodd un cyfranogwr sut y gwnaeth ymuno â’r prosiect ar ôl colli aelod o’r teulu.

Dywedodd: “Bu farw fy mrawd ac roeddwn i mewn lle tywyll. Doeddwn i byth yn arfer garddio nac unrhyw beth tebyg ond fe gysylltodd y gweithiwr prosiect a chynnig cit creu torch i mi ei wneud gartref. Fe wnes i dderbyn y cynnig, symud y gath o’r ffordd ac yna creu’r peth hardd hwn yr oeddwn yn falch iawn ohono. Dyna sut y dechreuodd.

“O hynny ymlaen, byddai’r gweithiwr prosiect yn cysylltu â mi bob wythnos a dechreuais ddod i’r ardd. Gwnaeth wahaniaeth mawr yn fy mywyd oherwydd roeddwn i’n teimlo’n isel iawn. Pan ddechreuais ddod i’r ardd, roedd yn golygu fy mod allan yn cwrdd â phobl ac yn gwneud pethau. Mae’n gwneud i chi deimlo’n llawer gwell.”

“Mae pobl yn ymuno am lawer o wahanol resymau,” esboniodd Isla. “Mae rhai sy’n cymryd rhan ar daith adfer, efallai o golli swydd, salwch neu alar.

“Pan fydd pobl yn rhoi eu dwylo yn y ddaear, yn arogli blodau, yn gweld gwenyn a gloÿnnod byw ac yn bod allan awyr iach, maen nhw’n cysylltu â natur. Mae’n bwerus ac yn iachusol ac rydym yn hwyluso hynny.

“Dechreuodd un gwirfoddolwr gymryd rhan yn y prosiect yn dilyn strôc. Pan ddaeth yn gyntaf, roedd ganddo symudedd cyfyngedig iawn a defnyddiodd ffon gerdded ond blwyddyn yn unig yn ddiweddarach, mae’n llifio ac yn adeiladu pethau. Mae’n anhygoel bod yn rhan o’i adferiad.

“Pan fydd pobl yn ymuno gyntaf, rydyn ni’n gofyn beth maen nhw’n dda am ei wneud a beth yw eu doniau gan fod pawb yn dod â rhywbeth i’r prosiect – hyd yn oed os nad ydyn nhw wedi garddio o’r blaen. Boed hynny’n hau hadau, gwneud paned dda o de neu gefnogi eraill. Mae’n galluogi pobl i roi’r doniau a’r sgiliau y gallent fod wedi’u hanghofio neu y maent am eu datblygu ar waith.”

Mae Cyngor Caerdydd a Chyngor Bro Morgannwg mewn partneriaeth â Chyngor Trydydd Sector Caerdydd (C3SC) a Gwasanaethau Gwirfoddol Morgannwg (GVS) wedi dyrannu £60,000 i Gronfa Trydydd Sector Hau i ariannu gweithgareddau a gwasanaethau cymunedol ataliol cynaliadwy trydydd sector arloesol yng Nghaerdydd a’r Fro. Gweinyddir y Gronfa gan C3SC mewn partneriaeth â GVS.

Mae gardd gymunedol Tyfu’n Dda Glan yr Afon ar agor ar ddydd Iau rhwng 11am ac 1pm.

I gael rhagor o wybodaeth, anfonwch e-bost at growwell@growcardiff.org, neu i wneud atgyfeiriad, ffoniwch Claire Terry, Cydlynydd Tyfu’n Dda, ar 07555 450 456.